Poreus haar: zo test je de porositeit en föhn je elk type

Haarporositeit is tegenwoordig een van de meest gestelde vragen in groepen over haarverzorging, en tegelijk een van de meest verwarrende. Iedereen heeft gehoord van het glas water, van ‘hoog poreus’ en ‘laag poreus’ haar, van oliën die bij je haartype passen. Bijna niemand weet dat porositeit verandert door de manier waarop je je haar elke ochtend föhnt en stijlt. En dat is juist cruciaal.

Twaalf jaar lang heb ik in mijn eigen Poolse tv-programma “Pani Gadżet” talloze föhns en stijltangen getest, en daarna heb ik samen met ons team onze eigen apparaten ontworpen. In deze gids heb ik verzameld wat echt werkt: hoe je porositeit herkent aan signalen, waarom de glastest je op het verkeerde been zet en hoe je elk haartype föhnt en stijlt zonder dat het gaat pluizen. Ik heb het merk SkinVibe opgericht, dus waar ik over apparaten schrijf, noem ik zonder omwegen onze eigen modellen.

Haarporositeit: wat is het eigenlijk?

Haarporositeit is de mate waarin de schubbenlaag, de buitenste laag van het haar, tegen de binnenkant van het haar aan ligt. De schubbenlaag lijkt op dakpannen die over elkaar heen liggen. Liggen ze strak, dan heeft het haar een glad oppervlak en laat het weinig water door. Staan ze open of zijn ze beschadigd, dan zuigt het haar zich snel vol, droogt het snel en verliest het makkelijk zijn gladheid.

In de cosmetica is het gebruikelijk om haar in drie types in te delen: lage, gemiddelde en hoge porositeit. Dat is een handige vereenvoudiging, maar het is goed om te weten waar die vandaan komt. Onderzoekers meten porositeit als een doorlopende waarde, niet als drie hokjes, en laten zien dat ze toeneemt naarmate het haar meer beschadigd is. In een studie in het tijdschrift Molecules had gebleekt haar een duidelijk hogere porositeit en nam het veel meer haarverf op dan natuurlijk haar (Müllner e.a., Molecules).

Over porositeit heb ik ook gesproken met tricholoog Agnieszka Trepka in onze podcast. Ze beschreef de schubbenlaag letterlijk als dakpannen van keratine en wees op iets wat ik heel vaak hoor: veel mensen zijn ervan overtuigd dat ze haar met een hoge porositeit hebben, terwijl hun haar in werkelijkheid een lage porositeit heeft. De vergissing begint meestal bij een test die iedereen kent. Daarover zo meteen meer.

Het gesprek is in het Pools. Na het klikken speelt YouTube (Google) de video af.

Waar komt een hoge porositeit vandaan?

Een deel van de porositeit zit in je genen, maar de meeste veranderingen komen door het dagelijks leven. Bleken, ontkleuren en permanenten verhogen de porositeit het sterkst, daarna hete stylingtools die te dichtbij, te heet of op nat haar worden gebruikt, en ten slotte wrijving: trekken met de borstel, elastiekjes, de handdoek. Daarom zijn de punten meestal poreuzer dan het haar bij de hoofdhuid.

Warmte werkt geleidelijk in op de schubbenlaag. In een studie in de Annals of Dermatology tilde een föhn op 10 cm van het haar, bij een temperatuur van 61°C, de schubbenlaag duidelijk op, en op 5 cm, bij 95°C, liet hij er scheuren en gaten in achter (Lee e.a., Ann Dermatol). Bij een stijltang ligt de grens hoger: in een klassiek onderzoek naar het effect van warmte op de haarstructuur waren de veranderingen tot 140°C gering en omkeerbaar, en boven 140°C diep en blijvend (Bories e.a., Int J Cosmet Sci).

In de praktijk: niet één hete styling maakt van je haar ‘stro’, maar honderden keren föhnen en stijlen in de ochtend op een te hoge temperatuur. Het goede nieuws is dat hetzelfde mechanisme ook andersom werkt. Mildere warmte en een goede techniek maken schade niet ongedaan, maar zorgen er wel voor dat die niet erger wordt.

Haarporositeitstest: acht vragen in plaats van een glas water

Porositeit herken je het best aan hoe je haar zich dagelijks gedraagt. Daarom hebben we een haarporositeitstest gemaakt die acht vragen over signalen stelt en je na een minuut je type geeft, plus tips om te föhnen en te stijlen. Je hoeft geen e-mailadres in te vullen, de uitkomst zie je meteen.

Wil je het liever zelf nagaan, dan zijn dit de vragen die echt iets over de schubbenlaag zeggen:

• Behandelingen. Zijn de lengtes gebleekt, ontkleurd of gepermanent, of hebben ze een keratinebehandeling gehad? Dat is het sterkste signaal van een hoge porositeit.
• Drogen. Hoe lang duurt het voordat je haar zonder föhn droog is? Haar met een lage porositeit kan meer dan drie uur vochtig blijven.
• Water. Loopt het water onder de douche eraf, of zuigt je haar zich in een seconde vol?
• Vocht. Wat gebeurt er op een regenachtige dag: niets, een beetje pluis of ‘stro’?
• Gevoel. Ga met je vingers over een droge lok, van de punt naar de wortel. Glad, lichte weerstand of ruw?
• Verzorgingsproducten. Wordt je haar er snel zwaar van, of neemt het alles op en zijn de punten een dag na het wassen weer droog?
• Styling. Zakt je kapsel in, blijft het een dag zitten of droogt je haar snel uit?
• Glans. Is je haar glanzend en veerkrachtig, of dof en rekt het makkelijk uit?

Hoe vaker de laatstgenoemde mogelijkheid bij jou past, hoe hoger de porositeit. Gedraagt je haar zich bij de wortel anders dan in de punten, dan heb je waarschijnlijk een gemengde porositeit, waarover ik verderop schrijf. De uitkomst van zo’n test is een indicatie, maar die is gebaseerd op wat je echt in de spiegel ziet.

Waarom werkt de test met een glas water niet?

De glastest gaat ervan uit dat haar met een lage porositeit blijft drijven en haar met een hoge porositeit zinkt. In de praktijk blijft schoon haar van elk type op het water drijven door de oppervlaktespanning, en resten van conditioner, olie of droogshampoo beïnvloeden de uitkomst. Trichologen raden eensgezind aan om je haar te observeren in plaats van op het glas te vertrouwen.

Tricholoog Magdalena Szymczak zei het ronduit in een interview voor het Poolse ochtendprogramma Dzień Dobry TVN: “Alle haartypes drijven op water”, en voegde eraan toe dat je porositeit gewoon moet observeren (Dzień Dobry TVN). Michelle Wong, scheikundige en auteur van Lab Muffin Beauty Science, legt uit wat het glas echt meet: de toestand van het haaroppervlak, dus of de buitenste vetlaag nog aanwezig is (Lab Muffin Beauty Science).

Zelf zie ik het glas daarom niet als orakel. Het is een leuk experiment dat misschien iets zegt over schade aan het oppervlak, maar het vertelt je niet of je je haar met warme of koele lucht moet föhnen. Dat vertellen de signalen je wel.

Laag poreus haar: zo föhn en stijl je het

Bij haar met een lage porositeit ligt de schubbenlaag strak tegen het haar aan. Het voelt glad aan, glanst en is gezond, maar neemt langzaam water op, droogt langzaam en wordt snel zwaar van verzorgingsproducten. Het meest voorkomende probleem is niet pluis, maar een kapsel dat na een uur inzakt, omdat haar met zo’n glad oppervlak moeilijk zijn vorm houdt.

Bij dit haar heb je het meeste aan een krachtige, efficiënte luchtstroom. Föhn het met warme lucht en een concentrator, lok voor lok, en richt de luchtstroom langs het haar, van de wortel naar de punten. De heetste stand is niet nodig: die maakt het föhnen maar een tikje korter en oververhit wel je hoofdhuid. Is een lok droog, ga er dan met koude lucht overheen, dat fixeert de vorm.

Stijlen is bij een lage porositeit het makkelijkst, omdat haar met een glad oppervlak zich snel laat gladmaken. Begin met de laagste temperatuur waarbij de lok steil wordt, en haal de stijltang er één keer rustig doorheen in plaats van een paar keer snel. Bij fijn haar is 160-165°C vaak genoeg. Dikker haar heeft meer nodig, maar in de podcast herinnerde Agnieszka Trepka eraan dat het boven 210°C te heet wordt voor het haar, tenzij we hittebescherming gebruiken.

Kies lichte verzorgingsproducten en gebruik er minder van dan het etiket aanraadt, want haar met een lage porositeit laat het teveel op het oppervlak liggen. Dat is heel belangrijk bij het stylen: te veel mousse of olie zorgt ervoor dat je kapsel nog sneller inzakt.

Haar met een gemiddelde porositeit: zo houd je het in goede conditie

Bij haar met een gemiddelde porositeit staat de schubbenlaag een beetje open. Het neemt vocht en verzorgingsproducten goed op, heeft van nature de neiging om te golven en houdt een kapsel zonder veel moeite vast. In ons gesprek met de tricholoog kwam naar voren dat de meesten van ons dit type hebben. De kunst is om het met warmte en behandelingen niet richting hoge porositeit te duwen.

Föhn het met warme, niet met hete lucht. Onderzoekers die verschillende föhntemperaturen vergeleken, vonden 60°C optimaal, omdat haar dat op die temperatuur is gedroogd, daarna langzamer vocht uit de lucht opneemt en dus minder pluist als het weer omslaat (Bories e.a.). Houd de föhn ongeveer 15 cm van je hoofd en steeds in beweging. In de studie uit de Annals of Dermatology beschadigde een föhn die zo werd gebruikt het haar minder dan urenlang aan de lucht drogen (Lee e.a.).

Heb je golven, pak dan een diffuser: die verspreidt de luchtstroom, zodat je golven drogen zonder dat je ze uitborstelt. Hoe je hem vasthoudt en op welke temperatuur je werkt, beschreef ik in de gids over de föhn met diffuser. Stijl alleen droog haar, meestal op 160°C, bij krullend haar op 180°C. Een stijltang met stoom maakt gladmaken bij lagere temperaturen makkelijker, dus je hoeft de temperatuur niet op te schroeven voor spiegelglad haar.

Hoog poreus haar: zo föhn je het zonder pluis

Bij haar met een hoge porositeit staat de schubbenlaag open of is die plaatselijk beschadigd. Het zuigt zich snel vol met water en verliest het net zo snel, daarom gaat het pluizen bij vocht, is het dof en ruw en raakt het snel in de knoop. In ons gesprek met Agnieszka Trepka viel een woord dat het het best beschrijft: het ritselt onder je vingers. Hier maakt de manier van föhnen en stijlen het grootste verschil, ten goede of ten kwade.

Eerste regel: laat het niet lang nat. Veel mensen met hoog poreus haar laten de föhn uit angst voor warmte liggen, maar het onderzoek van Lee liet zien dat alleen haar dat aan de lucht was gedroogd een beschadigde laag had, de laag die de haarcellen van binnen bij elkaar houdt. De auteurs schrijven ronduit dat langdurig vocht net zo schadelijk kan zijn als een hoge temperatuur. Föhn het dus rustig, op de laagste temperatuur die volstaat.

De tweede regel gaat over de richting. In het gesprek met Agnieszka Trepka kwam één principe steeds terug: we richten de lucht van de hoofdhuid naar beneden, in de groeirichting van het haar, op 15 cm afstand, en gaan met de föhn niet tegen de haarrichting in terug. Een beweging op en neer opent de schubbenlaag die je net hebt gladgemaakt. Tot slot koude lucht en hittebescherming vóór elke hete styling.

Derde regel: stijl nooit nat of vochtig haar. Onderzoekers die nagingen wat een hete krultang met het haar doet, zagen op natte lokken blaasjes en bobbels in de schubbenlaag, omdat het water dat in het haar zit onder het hete oppervlak in stoom verandert en de schubbenlaag van binnenuit openscheurt (Ruetsch en Kamath, J Cosmet Sci). Begin bij 140°C, stijl elke lok in één vloeiende beweging en gebruik de stijltang alleen op dagen dat je hem echt nodig hebt.

Hetzelfde haar voor en na het stijlen met de stoomstijltang Astra

Een van onze klanten schreef in een review dat haar haar “ondanks het verhitten tot 210 graden” nog steeds pluizig was. Bij een hoge porositeit is een hogere temperatuur zelden het antwoord. Vaker helpen een lagere temperatuur, een droge lok, een langzamere beweging en stoom, die het haar tijdens het stijlen hydrateert.

Gemengde porositeit: anders bij de wortel, anders in de punten

Gemengde porositeit betekent dat je haar zich bij de hoofdhuid gedraagt als haar met een lage of gemiddelde porositeit, en in de lengtes en punten als haar met een hoge porositeit. Dat komt heel vaak voor bij gebleekt en geverfd haar, omdat de punten het langst aan behandelingen, warmte en wrijving blootstaan. Bij lang haar hebben de punten soms al een paar jaar föhnen en stijlen achter de rug.

Bij een gemengde porositeit behandel je elk deel van je haar apart. Föhn de wortels vlot met warme lucht, zodat ze niet lang nat blijven, en de lengtes en punten voorzichtiger, van verder weg, in beweging en tot slot met koude lucht. Stel de stijltang af op de punten, niet op de wortels: begin bij 140-160°C en bescherm de punten met hittebescherming.

Die verdeling helpt ook bij verzorgingsproducten. Een lichte conditioner bij de wortels en een rijkere in de punten is een eenvoudige manier om te voorkomen dat één lok tegelijk zwaar en uitgedroogd is.

Temperatuur van föhn en stijltang per porositeit

De belangrijkste getallen heb ik in een tabel gezet. Het zijn startpunten, geen vaste regels: dik en vol haar kan een stand meer nodig hebben, fijn haar een stand minder. Voor alle types gelden drie regels: de föhn ongeveer 15 cm van je hoofd en in beweging, de stijltang alleen op droog haar en zonder hittebescherming niet boven 210°C.

Porositeit	Föhn	Stijltang (start)
Laag	warme, krachtige luchtstroom met concentrator, tot slot koude lucht	160-185°C, één keer erdoor
Gemiddeld	warme lucht van ca. 55-60°C, bij golven een diffuser, tot slot koude lucht	160°C, bij krullend haar 180°C
Hoog	laagste temperatuur die volstaat, van de wortel naar beneden, koude lucht en hittebescherming	140°C, bij voorkeur met stoom
Gemengd	wortels warm en vlot, punten voorzichtiger, koude lucht op de lengtes	140-160°C, afgestemd op de punten

Waarom beginnen we bij een hoge porositeit bij 140°C? Omdat dat de grens is waaronder veranderingen in de haarstructuur in onderzoeken omkeerbaar zijn. Onze stoomstijltang Astra heeft die stand, en in de handleiding wordt die beschreven als de temperatuur voor kwetsbaar, gebleekt haar. Bij een föhn is warme lucht rond 55-60°C het equivalent, niet de heetste stand.

Diffuser, koude lucht, ionisatie, plasma en stoom: wat helpt wie?

Bij poreus haar maken apparaten verschil, maar elke functie doet iets anders. Een diffuser beschermt je golven en krullen, koude lucht fixeert de vorm, ionisatie en plasma gaan statisch haar en pluis tegen, en stoom hydrateert het haar tijdens het stijlen. Je hebt ze niet allemaal tegelijk nodig, alleen de functies die passen bij het probleem van jouw haar. In de praktijk: bij pluis telt plasma of ionisatie, bij krullen de diffuser en bij het stijlen stoom.

• Een diffuser verspreidt de luchtstroom, zodat golven en krullen drogen zonder dat je ze uitborstelt. Handig bij een gemiddelde en hoge porositeit, als je haar van nature golft of krult.
• Koude lucht aan het eind van het föhnen fixeert je kapsel en maakt de lokken glad. Het loont bij elk type, en bij een lage porositeit is het de eenvoudigste manier om te voorkomen dat je kapsel inzakt.
• Ionisatie betekent dat het apparaat negatieve ionen afgeeft die de lading op het haaroppervlak neutraliseren, zodat de lokken niet meer statisch worden. Over de verschillen tussen modellen schreef ik in de gids over de föhn met ionisatie.
• Plasmatechnologie geeft tegelijk positieve en negatieve ionen af. In onze Aurea zijn dat een miljard positieve en negatieve ionen per kubieke centimeter, die de schubbenlaag van het haar sluiten. Meer daarover in het artikel over plasmatechnologie in föhns.
• Stoom in een stijltang hydrateert het haar tijdens het stijlen en maakt gladmaken bij lagere temperaturen makkelijker. Bij een hoge porositeit is dat een van de meest merkbare verschillen, zoals ik beschreef in de gids over de stoomstijltang.

Wordt je haar al na gewoon föhnen pluizig en statisch, kijk dan ook in de gids over statisch haar. En als de punten na het stijlen breken en verbrand ruiken, lees dan hoe je haar redt dat door de stijltang verbrand is.

Kun je je haarporositeit veranderen?

Porositeit die al is ontstaan, kun je niet terugdraaien: een beschadigde schubbenlaag herstelt zich niet. Je kunt wel voorkomen dat ze verder toeneemt en verbeteren hoe je haar eruitziet en zich gedraagt. Verzorgingsproducten maken het oppervlak glad tot de volgende wasbeurt, en milder föhnen en stijlen zorgt ervoor dat het nieuwe haar vanaf de wortel niet dezelfde weg aflegt.

In de praktijk ziet dat er zo uit: nieuw uitgroeiend haar heeft een porositeit die dicht bij de natuurlijke ligt, en de punten knip je na verloop van tijd af. Als je in die periode stopt met het stijlen van nat haar, de temperatuur verlaagt en van de wortel naar beneden gaat föhnen, begint het verschil tussen wortels en punten na een paar maanden kleiner te worden. Het is geen snel effect, maar wel een blijvend.

Eerlijk is eerlijk, één ding wil ik nog zeggen: de indeling in drie types is een cosmetische afspraak. Je haar hoeft niet precies in een hokje te passen, en dat is prima. Het gaat erom hoe het reageert op warmte en vocht, want dat laat zien wat je in je ochtendroutine kunt veranderen.

Welke föhn en stijltang bij poreus haar?

Zoek voor poreus haar een föhn met temperatuurregeling en warme lucht rond 55-60°C, met een sensor die ervoor zorgt dat je lokken niet oververhit raken, en een stijltang die bij 140°C begint. Bij pluis is ionisatie of plasmatechnologie een goede aanvulling, bij het stijlen stoom. In de praktijk: die drie gegevens vind je binnen een minuut op de productpagina, voordat je iets koopt.

Bij een hoge en gemengde porositeit werkt onze Aurea Family x Plasma föhn het best: hij heeft warme lucht van 55°C, een sensor die de temperatuur 100 keer per seconde meet, een afwisselende warm-koudstand, plasmatechnologie en een golvende diffuser die ik heb afgestemd op golven en krullen. Voor het stijlen is er de Astra, waarover ik hierboven schreef: stoom en vijf standen vanaf 140°C.

Bij een lage porositeit, als je haar lang moet drogen en pluis geen probleem is, is de Libra AirLoom föhn een goede keuze, met een motor van 110.000 toeren per minuut en ionisatie met 200 miljoen negatieve ionen per cm³. Voor gladde lokken en kleine correcties gedurende de dag is de draadloze stijltang Luna genoeg, met drie temperaturen vanaf 165°C. Reis je veel, dan is er de Nova PlasmaGo: die weegt 310 g en heeft dezelfde plasmatechnologie als de Aurea.

Föhn je je haar en maak je er meteen golven in, kijk dan eens naar onze föhnborstel Nuvia AirPlasma. Hij stylt met lucht tot 90°C, en niet met een staaf of plaat met een eigen verwarmingselement. Hij geeft koude lucht met één druk op de knop, en het plasma levert 400 miljoen positieve en negatieve ionen per kubieke centimeter. Kies bij een hoge porositeit de heet-koudcyclus (ca. 55°C), waarin warme en koude lucht elkaar afwisselen, en sluit elke lok af met koude lucht. Ik heb ook beschreven hoe je een föhnborstel stap voor stap gebruikt.

Weet je niet welk model bij je haar past? Onze föhn- en stijltangquiz wijst je in 90 seconden één apparaat aan en legt uit waarom. Een volledige vergelijking vind je ook in de categorieën föhns en stijltangen, en de techniek stap voor stap in de gids over hoe je je haar goed föhnt.

Veelgestelde vragen over haarporositeit

Hoe weet je welke porositeit je haar heeft?

Het betrouwbaarst aan signalen, niet aan een glas water. Let erop of je haar gebleekt is, hoe lang het zonder föhn droogt, hoe snel het water opneemt, wat er op een vochtige dag mee gebeurt, hoe het aanvoelt en of het glanst. Acht van zulke vragen stelt onze haarporositeitstest, die je na een minuut je type en tips geeft.

Wat betekent het als je haar poreus is?

Dat de schubbenlaag, de buitenste laag van het haar, er niet strak tegenaan ligt. Zulk haar neemt water en verzorgingsproducten snel op, maar verliest ze net zo snel, daarom is het vaak droog en dof en gaat het pluizen bij vocht. In de volksmond bedoelt men met ‘poreus’ meestal ‘hoog poreus’, hoewel elk haar een zekere porositeit heeft.

Hoe herken je haar met een lage porositeit?

Het voelt glad en soepel aan en glanst, het water loopt er lang vanaf, het kan meer dan drie uur duren voordat het droog is, en verzorgingsproducten maken het snel zwaar en vet. Een kapsel zakt vaak snel in, omdat haar met zo’n glad oppervlak moeilijk zijn vorm houdt. Zulk haar verdraagt warmte goed, maar heeft de hoogste temperaturen niet nodig.

Hoe lang droogt haar met een hoge porositeit?

Meestal korter dan even lang haar met een lage porositeit, omdat de schubbenlaag het water sneller afgeeft. De droogtijd hangt echter ook af van de dikte, dichtheid en lengte van het haar, dus op zichzelf bepaalt die het type niet. Daarom combineren we de droogtijd in de test met andere signalen, zoals de reactie op vocht en behandelingen.

Wat is het verschil tussen haar met een hoge en een lage porositeit?

Bij een lage porositeit ligt de schubbenlaag strak tegen het haar: het voelt glad aan, glanst, droogt langzaam en wordt snel zwaar. Bij een hoge porositeit staat de schubbenlaag open: het haar zuigt zich snel vol, gaat pluizen bij vocht en is ruw en dof. Het eerste heeft een krachtige luchtstroom en lichte verzorgingsproducten nodig, het tweede een lagere temperatuur, föhnen van de wortel naar beneden en bescherming van de punten.

Kan haar met een lage porositeit krullen?

Ja, porositeit en krul zijn twee verschillende eigenschappen, dus krullend haar kan elke porositeit hebben. Je herkent die aan dezelfde signalen als bij steil haar: aan hoe het haar water opneemt, hoe lang het droogt en hoe het op verzorgingsproducten reageert. Bij krullend haar met een lage porositeit werken een diffuser en warme, niet hete lucht goed.

Welke haarporositeit is het best?

Er is geen betere of slechtere, maar haar met een gemiddelde porositeit is dagelijks het makkelijkst te stylen: het neemt vocht goed op, houdt een kapsel vast en gaat niet pluizen bij de eerste weersverandering. Haar met een lage porositeit is het gezondst, al is het lastiger in model te brengen, en haar met een hoge porositeit heeft het meest behoefte aan zacht föhnen en stijlen.

Beschadigt een föhn hoog poreus haar?

Niet per se, als je hem verstandig gebruikt. In de studie uit de Annals of Dermatology beschadigde een föhn die op 15 cm van het haar en in beweging werd gehouden het haar minder dan urenlang aan de lucht drogen. Waar het om draait: een warme in plaats van hete temperatuur, de richting van de wortel naar beneden en koude lucht aan het eind.

Tot slot een vraag die ik mezelf voor elke föhnbeurt in de ochtend stel: heb ik vandaag echt de heetste stand nodig? Meestal is het antwoord “nee”, en na een paar weken bedankt je haar je daarvoor.

Anna Nowak-Ibisz, medeoprichtster van SkinVibe